Tarih Gün yüzüne çıkıyor

1920-1922 tarihleri arasında büyük Yunan İşgaline maruz kalan Orhangazi'de ne yazık ki tüm resmi kayıtlar ve belgeler işgalde yakılmış durumda. Bu yüzden de ilçemiz tarihi ile ilgili net bilgiler bulunamıyor. Eldeki veriler ışığında ise Orhangazi'de resmi evraklarda ki ilk kaymakam 1947 yılında görev yapmış gözüküyor. Tüm resmi evraklar yakıldığı için geçmişe ait fazla vesika ya yok ya da ne yazık ki yeterli araştırma yapılmamış durumda.

İŞGALDE HERYER YERLE BİR OLDU

Yerleşim ünitesi olarak Orhangazi; II. Osmanlı Padişahı Orhan Bey tarafından 1362 yılında kurulmuştur.

Orhan Bey burada kendi adına bir camii ve hamam yaptırarak civarda bulunan Türk aşiretlerini buraya yerleştirmiştir.  Pazarköy adını alan bu yerleşim merkezi o sıralarda İznik'e bağlıydı.

1879 yılında Pazarköy  bucak merkezi olmuştur. 1893 yılında ise Bursa iline bağlı ilçe merkezi olmuş ve 1913 yılında Orhangazi adını almıştır. İstiklal harbi sırasında ilçe Yunan işgaline uğrayıp, tarihin en karanlık ve talihsiz dönemini yaşamıştır. 1920-1922 yılları arasındaki işgal 2 yıl sürmüştür. 10 Eylül 1922 tarihinde işgalci Yunan kuvvetleri ilçeyi terk etmişlerdir. Her tarafı yakıp, yıktıkları için Kaymakamlık bir süre Gürle köyünde göreve devam etmiştir.

AYAKTA KALAN TEK BİNA

Diğer yandan da 1921 yılında Orhangazi'nin Yunanlılar tarafından yakılmasından kurtulan Hükümet binasının bir bölümü halen sağlam olarak bulunmaktadır. Uzun yıllar Kızılay deposu olan bu bölüm, moloz taş ve tuğladan yapılmıştır. Kurtuluş savaşı öncesi bu yapı çevresinde 5-6 yapıdan oluşan bir hükümet binası kompleksi bulunmaktaydı. Yangın nedeniyle bir kare şeklinde odası kalmıştır. Yanında ise, su sarnıcı bulunmaktadır. Olasılıkla eski bir çeşmesi de bulunmaktaydı. Osmanlıca hafiflerle bir kitabesi de bulunan yapı, Kızılay tarafından halen onarılmıştır. Binanın sıvası kazınmıştır. Yanındaki sarnıcın üzerine ilaveler yapılmıştır. Onarım sırasında yapının gerek içten ve gerekse dıştan sıvatılmış durumdadır. Bina halen Kızılay Şube Binası olara kullanılmaktadır.

ORHANGAZİ'NİN ESKİ HÜKÜMET KONAĞI

Orhangazi Hükümet Binası, bugün Yapı ve Kredi Bankası arkasından Kuran Kursunun bulunduğu alana kadar geniş bir alanda bulunuyordu.

1921 yılında Orhangazi'nin Yunanlılar tarafından yakılmasından kurtulan Hükümet binasının bir bölümü halen sağlam olarak bulunmaktadır. Uzun yıllar Kızılay'ın deposu olan bu bölüm, moloz, taş ve tuğladan yapılmıştır. Kurtuluş savaşı öncesi bu yapı çevresinde, 5-6 yapıdan oluşan bir hükümet binası kompleksi bulunmaktaydı. Yangın nedeniyle bir kare şeklinde odası kalmıştır. Yanında ise, su sarnıcı bulunmaktadır. Olasılıkla eski bir çeşmesi de bulunmaktaydı. Osmanlıca Harflerle bir kitabesi de bulunan yapı, Kızılay tarafından onarılarak günümüzde kullanılmaktadır.

TARİH GÜN YÜZÜNE ÇIKIYOR

Orhangazi ile ilgili bilinen çok az kayıt ve belgeye ışık tutuluyor. Gazetemiz Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Araştırmacı-Gazeteci Muharrem Değirmen tarafından ilçemiz tarihi ile ilgili yeni belgelere ulaşıldı. Ulaşılan Osmanlıca ve Cumhuriyetin ilk yıllarına ait belgelerde Orhangazi'de görev yapan birçok kaymakam ve ilçe tarihi ile ilgili bilgiler ilk kez gün yüzüne çıkmış oldu. Değirmen, bu özel çalışmayı Cumhuriyetimizin Kuruluş yılında okurları ile gazetemizden paylaşacağının bilgisini de verdi.

8 Temmuz 2015 ÇARŞAMBA